คนอื่นสอน Pivot Table ด้วย Excel, Google Sheets
ส่วนแอดสอนทำใน Notion ยั๊งงง 555+ ใหม่ โคตรแหวกแนว 🤣
จริงๆการเรียน data analytics concepts แค่เราเข้าใจเรื่องพื้นฐาน ก็ประยุกต์ใช้ได้ทุกเครื่องมือแล้ว tools change, knowledge NOT
บทความนี้แอดสอนสร้าง database table ใน Notion เรียนวิธีการ filter, sort และ pivot ด้วยฟีเจอร์ group แบบง่ายๆ ทำตามได้ใน 5 นาที
Dimension Concept

ก่อนจะทำ pivot table ได้คล่อง ต้องเข้าใจ concept เรื่อง dimension และ measure ซึ่งไม่มีอะไรเลย ง่ายจนงง 555+
- Dimension คือคอลัมน์ที่ไม่ใช่ตัวเลข ใช้จับกลุ่ม เช่น region, state, category
- Measure คือคอลัมน์ตัวเลข เช่น sales, revenue, profit
จบแล้ว แค่นี้จริงๆ 555+ เวลาเราสร้าง pivot table ใน Excel, Google Sheets วิธีง่ายสุดคือเลือกหนึ่งตัวแปร dimension ใส่ที่ row และหนึ่ง measure ใส่ที่ value
ตัวอย่างเช่น วิเคราะห์ยอดขาย (measure) แบ่งตามภาค (dimension) หรือ วิเคราะห์ผลกำไร (measure) แบ่งตามกลุ่มลูกค้า (dimension)
Concepts นี้คือพื้นฐานของการทำงานเป็น data analyst อย่างแท้จริง ใช้ทุกวัน วันไหนไม่ได้ใช้ มาถีบหน้าแอด ยั๊งงง ใจเย็นๆ 🤣
Notion Table
มาลองสร้าง pivot table ใน Notion ด้วยกัน
สร้างหน้าเพจใหม่ แล้วใช้ block /Table view ตั้งชื่อ database

ลองใส่ข้อมูลง่ายๆ ในตัวอย่างนี้แอดสร้าง table ไว้เก็บคอร์สเรียนที่แอดสมัครไว้ แต่เรียนไม่จบ อ้าว 555+ นอนน้อยแต่นอนนะ ของแทร่

platform กับ subject เป็นคอลัมน์ dimension ที่แอดจะใช้หมุนข้อมูล ส่วน hours คือ measure ที่แอดจะใช้แสดงผล aggregate values เช่น sum, average ต่อไป
Table Options
คลิกที่ปุ่ม 3-dot ทางด้านขวาบนของ table จะมี options ให้เราเลือกหลายแบบ ตัวที่แอดใช้บ่อยๆคือ Filter, Sort, Group และ Sub-Items

มาลองดูฟีเจอร์พื้นฐานตัวแรกกันก่อนคือ Filter และ Sort
Filter and Sort
Data analyst ก่อนจะวิเคราะห์ข้อมูล ส่วนใหญ่เราจะปรับหน้าตา clean, transform และ manage กรองเฉพาะข้อมูลที่เราจำเป็นต้องใช้
Filter ใช้งานง่าย ทำงานเหมือน Slicer ใน Excel, Google Sheets เป๊ะๆ ใส่ได้มากกว่าหนึ่งฟิลเตอร์ด้วย

เลือกคอลัมน์ที่เราต้องการ filter และเลือก values ที่ต้องการ
ส่วนวิธีการ Sort ก็มีขั้นตอนการใช้งานเหมือนกัน เลือกคอลัมน์ และประเภทการเรียงข้อมูล Ascending จากน้อยไปมาก (A-Z) หรือ Descending จากมากไปน้อย (Z-A)

แอดคิดว่า data analyst ต้องใช้สองฟีเจอร์นี้ต้องใช้ให้คล่องมือเลย ได้ใช้ทุกโปรเจ็ค ส่วนเหตุผลที่เราต้องกรองข้อมูล เพราะแต่ละโปรเจ็คมี requirements ไม่เหมือนกัน
Filter ในมุมมองแอดคือการ find the right data
Group By
ถัดมาคือ Group By แปลว่าการจับกลุ่มข้อมูลด้วยหนึ่งคอลัมน์ dimension
วิธีการสร้าง pivot table ใน Notion ให้เราเลือกหนึ่ง dimension ใส่ไปใน group by

ตัวอย่างนี้แอดอยาก group by ข้อมูลด้วยคอลัมน์ subject จะได้ grouped table หน้าตาสวยงาม ง่ายๆในหนึ่งคลิก

ข้อจำกัดของ Group By ตอนนี้คือมันจับกลุ่มได้ทีละหนึ่งคอลัมน์เท่านั้น 😅 ถ้าทำได้มากกว่านี้ เดี๋ยวคนเลิกใช้ Excel หมด แซวเล่น 555+
Aggregate Functions
ถ้าเราอยากหาผลรวม Sum จำนวนชั่วโมงในคอลัมน์ hours ที่จับกลุ่มตาม subject ในขั้นตอนก่อนหน้านี้ เอาเม้าส์ไปคลิกที่ Calculate ด้านล่างของคอลัมน์ hours
จะมี Aggregate Functions ให้เลือกหลายแบบ เช่น Sum, Average, Median, Min, Max, Count ประเภทต่างๆ
นิยามของ Aggregate คือการสรุปผลทั้งคอลัมน์ให้เป็นค่าๆเดียว
แอดใช้นิยามนี้เสมอเวลาต้องสอนหรืออธิบาย concept นี้ “Aggregate all values in a column into a single value“

Aggregate Functions ที่เราสามารถเลือกใช้งานได้ จะขึ้นอยู่กับ data type ของคอลัมน์นั้นๆ ถ้าเป็น Number จะมีตัวเลือกเยอะหน่อย
เป็นเหตุผลที่นักสถิติส่วนใหญ่จะชอบคอลัมน์ “ตัวเลข” มากกว่าตัวอักษร
ตัวอย่างนี้ แอดหาผลรวมจำนวนชั่วโมงของ 4 วิชา Data ได้ 80 ชั่วโมง นอนน้อยแต่นอนนะ (เรื่องจริง) เย้ 555+

ทบทวนสั้นๆ ถ้าเราเข้าใจความหมายของ dimension และ measure การสร้าง pivot table จะง่ายมากเลย หลับตาทำได้ อันนี้ก็เวอร์ไปนิด 555+
Bonus – Sub Items
Table ใน Notion สามารถเพิ่ม sub-items ได้ด้วย แต่ต้องเปิดฟีเจอร์นี้ก่อนที่ table options พอเปิดแล้ว จะมีปุ่ม drop down ให้เราคลิกเพิ่ม sub-items แบบรูปด้านล่าง
ตัวอย่างการใช้งาน เช่น คอร์สเรียน SQL for Data Analyst อาจจะแบ่งเนื้อหาเป็น 4 สัปดาห์ เราก็ใส่ sub-items แยกทีละสัปดาห์ก็ได้ เฉียบ

สรุปคือ Notion ก็ทำ Pivot Table ได้เหมือนกันด้วยฟีเจอร์ filter, sort, group, calculate (aggregate) และ sub-items นี่มันไม่ใช่ note-taking app แล้ว 555+
อาจจะไม่ได้ full-featured เหมือนใน Excel, Google Sheets เพราะการใช้งานคนละแบบ แต่อนาคตก็ไม่แน่ อาจจะ embed ทั้ง spreadsheets ใส่ Notion ได้เลย 555+
อ่านจบ เก่งปุบปับ ชอบกด like ใช่กด share ให้เพื่อนๆได้อ่านกันด้วยนะครับ ❤️
